Posts in Interesting

#638: HÃY YÊU MÀU XANH LÁ

4love diary homesweethome inspirations Interesting

HÃY YÊU MÀU XANH LÁ

Tôi là một người phải dùng rất nhiều máy tính và máy ảnh, máy quay, các thể loại máy. Những thứ mà một trăm phần trăm phải dùng mắt để xử lý, mà lại dùng nhiều mỗi ngày, nghĩa là nguy cơ hại mắt hơn các công việc khác hơn khá nhiều lần.

Trộm vía tới giờ tôi vẫn chưa phải đeo kính (trộm vía x100 lần please).

Nhưng hôm nay tôi chia sẻ với các bạn một kiến thức khoa học cực hay, những điều có thể bạn sẽ bất ngờ khi nghe thấy, “bí quyết” để đôi mắt của bạn được khỏe mạnh cho dù có thể phải tiếp xúc với máy móc nhiều.

Đó là ở việc nhìn vào màu xanh của cây. Không chỉ nhìn, mà còn là nhìn nhiều!

Từ nhỏ bố mẹ tôi đã thích trồng cây dù ở khu tập thể, trước hiên nhà vẫn cứ phải vài hàng cây có lúc chắn hết cả đường đi lối lại. Tôi ra đường là chỉ hếch mặt lên nhìn cây, và trong sổ ghi đầu bài của cô giáo những năm học tiểu học ở Việt Nam luôn có dòng phê: “Tâm hồn luôn treo ngược cành cây”. Mà cô phê vậy là nghĩa đen đó, vì đi học tôi chỉ nghển cổ ra nhìn những hàng cây cổ thụ xào xạc bên cạnh lớp học thôi. Tôi học trường Trưng Vương trên Hàng Bài, ngôi trường Pháp cổ chắc đẹp nhất nhì xứ bắc và toàn những cụ cây đã cả trăm năm tuổi.

Tôi đặc biệt ưa thích hình ảnh của những chiếc hạt khi nảy mầm ra chồi non tơ xanh. Ngày nhỏ có bãi đất nhỏ ở cổng thôi mà tôi suốt ngày ra gieo hạt. Vài hôm người đi qua đi lại nát bét cả mầm tôi lại ngồi khóc tu tu.

Và cứ thế lớn lên, xung quanh tôi phải toàn cây. Nếu tôi không được lựa chọn chỗ có nhiều cây thì tôi sẽ tự mang một vài cái cây về để được trồng. Đi đâu xa vài ngày cái tôi lo không gì khác là việc cái cây sẽ không có ai tưới.

Thói quen và niềm ưa thích đó sau này khi được học về thần kinh học, tôi mới hiểu hóa ra nó giúp ích cho tôi lớn đến thế nào trong việc điều tiết đôi mắt mình, vì đặc thù công việc không chỉ là chuyện cái máy tính hay máy quay, mà tôi còn phải làm việc với rất nhiều màu sắc và ánh sáng. Cũng là một lý do quan trọng độ nhạy màu sắc trong mắt tôi đặc biệt hơn những người khác.

Và việc nhìn nhiều màu xanh lá cây, có lẽ nó góp phần rất lớn trong việc đôi mắt của tôi cũng chậm lão hóa hơn rất nhiều so với những bạn bè đồng lứa, mà công việc của họ còn không dùng đến mắt nhiều như tôi. (Nhưng cũng có là từ gene di truyền đấy. Trộm vía bố mẹ tôi giờ vẫn đọc và viết ít khi dùng kính).

1. Màu xanh là thứ màu khiến mắt người cảm thấy dễ chịu nhất:

Có 2 nguyên nhân cho lý do này. Lý do thứ nhất là ở cấu tạo võng mạc, màu xanh lá cây có bước sóng nằm gần vùng mắt người có thể nhìn thấy rõ nhất. Vì dễ nhìn thấy nó nên não không phải mất nhiều năng lượng đê xử lý, do đó có thể nhìn nó rất lâu mà không cảm thấy nhức mắt, mệt mỏi. Bạn cứ nhìn thẳng trắng, đen, đỏ, nõn chuối… một chút xem là bạn sẽ thấy khó chịu ngay vì chúng cần rất nhiều sự điều tiết. Nhưng màu xanh lá thì sự điều tiết rất ít!

Nguyên nhân thứ hai là do tiến hóa của bản năng sinh tồn. Rõ ràng mỗi lần chúng ta được “trở về với thiên nhiên” đều thấy được “chữa lành” đúng không? Bởi vì bản chất của chúng ta chính là một phần của thiên nhiên, tiến hóa từ thiên nhiên. Thiên nhiên điều gì bao phủ lớn nhất? Đó chính là màu xanh của lá. Bản năng gốc đến từ thiên nhiên vẫn ở bên trong mọi giống loài, trong đó có con người. Màu xanh của lá tạo một cảm giác như là một tín hiệu “an toàn”, che chở như trở về nhà.

2. Hình dáng và chi tiết của cây cối cỏ hoa luôn rất “mềm mại”

Dáng một cái cây đang xanh tươi. “Ôi chiếc lá phong đẹp quá”, “ôi dáng cái cây kia thú vị quá”, “gió thổi lá cây đung đưa nhìn mát quá”… Màu xanh lẫn trong màu sắc rực rỡ của hoa, của quả. Tất cả đều rất mềm mại, là sự kỳ diệu của thiên nhiên, rất hiếm khi cây côi là những chi tết “chọc vào mắt” gây khó chịu. Những chiếc lá cây dù có một tỉ hình dạng khác nhau thì chúng đều rất dịu dàng và khi tươi tốt cho bạn những cảm giác đầy “sức sống”.

3. Nhìn cây, và nhìn ở khoảng cách xa, rất tốt cho thị lực:

Khi nhìn gần bao giờ mắt bạn cũng phải điều tiết nhiều hơn là nhìn xa. Nhìn xa về cơ bản là mắt đã được nghỉ ngơi tốt hơn (người ta hay nói là “phóng tầm mắt”:, sự “phóng” này cũng đã thể hiện một sự tự do thoải mái, như là một sự “giải phóng”, “phóng khoáng”). Và trong khi màu xanh lại là màu mà mắt ít phải điều tiết nhất. Thì khi nhìn xa vào một khoảng xanh, là lúc mắt bạn sẽ cảm thấy được nghỉ ngơi tối đa. Khi nhìn xa mắt bạn sẽ dễ chớp nhiều hơn là nhìn gần, mỗi lần chớp là một lần “refresh” đấy.

Nếu bạn để ý, bạn sẽ thấy, cây xanh sẽ được trồng ở rất nhiều những không gian công cộng như bệnh viện, trường học, công viên… Một phần vì để điều hòa môi trường, chống ô nhiễm không khí, tạo cảnh quan. Lý do rất lớn mà ít người hay liệt kê vào đó là nó tạo ra sự thư giãn rất dễ chịu cho con người.

Trẻ con càng được nhìn nhiều màu xanh lá cây, tiếp xúc nhiều cây từ nhỏ, thị lực của bọn chúng càng tốt và bền khi lớn lên. Lý do vì sao đã nói ở bên trên. Những đôi mắt được nghỉ ngơi và điều tiết đúng nhịp sẽ là những đôi mắt khỏe mạnh. Đặc biệt ở thời đại mà từ bé đã dùng quá nhiều thiết bị công nghệ như bây giờ thì việc hướng trẻ con tập nhìn vào màu xanh lá cây là một việc các phụ huynh nên cố gắng làm. Nhìn và ngắm nhiều cây còn có một tác dụng rất lớn nữa cho sự phát triển tâm hồn của trẻ nhỏ. Sự quan sát lớn lên của một cái cây, những “chi tiết mềm” của thiên nhiên khiến một đứa trẻ sẽ biết hiểu được kỳ diệu của sự sống, của cảnh quan, sẽ biết hiểu và yêu môi trường, thiên nhiên hơn khi lớn lên.

Màu xanh lá cây được nhắc ở đây phải là màu xanh của… cây, tức là đến từ cây, và từ cây thật. Màu xanh nhân tạo, màu xanh từ máy tính không thể thay thế. Có một mẹo nhỏ cho những người ngồi máy tính hay phải tập trung vào nhiều màu “nhân tạo” quá lâu là cứ khoảng 20 phút thì nên ngừng lại và nhìn vào một cái cây màu xanh nào đấy ở một khoảng cách xa xa, dăm bảy hay chục mét cũng được. Nhìn bọn nó một lúc là mắt lại được điều tiết, refresh, lại “hồi” lại để quay lại làm việc. Lâu lâu lại nghỉ, lại nhìn cái cây, lại thấy “ngon” ngay!

Tôi là người được học cả nghệ thuật lẫn khoa học. Tôi pro-science, và sống theo khoa học dù chẳng cần cao siêu, khoa học thường thức là được rồi. Những điều tôi kể trên với các bạn, nó đến từ kinh nghiệm của chính tôi đó. Tôi chia sẻ vì tôi nghĩ chúng tốt cho các bạn, và tốt cả cho tôi. Bởi vì thêm nhiều người hiểu và quý màu xanh của cây, của thiên nhiên hơn, thì người ta sẽ càng có ý thức hơn trong việc trồng nhiều cây hơn, biết quý cây hơn, hiểu về thiên nhiên hơn. Tôi đi kêu gọi bảo vệ môi trường cũng sẽ bớt đơn độc :D. Hiểu là sẽ hành động thôi!

Bạn cũng đừng nghĩ rằng mình cứ phải có cả khu vườn rộng thì mới trồng được cái cây. Khi tôi đi học ở Ohio, căn phòng bé vài mét vuông, mùa đông giá rét muôn loài ngủ đông mà tôi vẫn trồng được những cái cây rất xinh trước cửa sổ và sống được cả qua 4 mùa đấy!

Còn giờ, tôi sống giữa một khu rừng nhỏ giữa lòng thành phố! “Khu rừng” do chính tay tôi trồng. Xung quanh nhà tôi, đất họ có thể rộng hơn nhà tôi khá nhiều, nhưng họ xây nhà cho thuê hết rồi. Và tôi khẳng định mắt tôi tinh hơn họ nhiều đấy, được cái họ giàu hơn nhà tôi nhiều thôi 😀

Ảnh: Cây tiêu nương nhà tôi đang bắt đầu ra cả rèm hoa. Tôi thích tất cả các loài hoa màu tím nên vườn nhiều hoa tím. Nếu màu xanh giúp phục hồi thị lực thì màu tím giúp phục hồi cảm xúc tâm hồn. Để bài khoe cây tiêu nương nói tiếp màu tím nhé!

#632: CÓ KHI HIỂU BIẾT HƠN CHÚT SẼ BIẾT DÀNH THỜI GIAN CHO CÁI GÌ LÀ QUAN TRỌNG HƠN?

0chilablog Bình luận Interesting

MỘT VÀI ĐIỀU THÚ VỊ CÓ THỂ BẠN ĐÃ BIẾT, CHƯA BIẾT HOẶC NÊN BIẾT!

1. Ở một số con người có một hiện tượng tâm lý, đó là luôn bị cuốn hút, thậm chí say mê những đối tượng được cho là “cấm kỵ”, ví dụ như người tu hành, người đã có gia đình, thầy cô giáo… thậm chí cả người thân ruột thịt. Trừ khi họ có một “gu” ngoại hình cố định nào đó (tóc đỏ, cao, da trắng, răng hô…), còn lại thì càng là đối tượng bị cấm đoán, họ càng dễ bị say mê bất chấp tuổi tác hay ngoại hình. Ở mức độ nhẹ, đây chỉ là một xu hướng tâm lý. Nhưng nếu quá cực đoan, nó có thể trở thành rối loạn hoặc lệch lạc trong ham muốn, hay nôm na dân dã là “biến thái”. Điều này được giải thích ở góc độ khoa học thần kinh như sau:

– Não bộ ưa thích sự bí ẩn, sự được đối xử “đặc biệt”. Càng ngăn cản, cấm đoán, não bộ càng được kích thích sự mong muốn khám phá, sở hữu và chiếm đoạt. Ví dụ khi thấy một người tu hành, họ sẽ thấy vô cùng hấp dẫn vì đố là đối tượng không được phép yêu đương và “trong trắng”. Với người đã có gia đình, họ thích việc mình đang được “sở hữu” một người mà vốn dĩ đang thuộc về người khác….Tâm lý học gọi hiện tượng này là “Psychological Reactance”.

– “Taboo”: nghĩa là những thứ xã hội cấm kỵ. Ở một số con người, bộ phận kích thích sẽ được kích động mạnh khi liên quan tới taboo, vì chúng tạo ra những cảm giác “đặc biệt”, “nguy hiểm”, “vượt giới hạn”, “bí mật”. Càng bị cấm thì não bộ con người càng cho rằng phải có lý do “đặc biệt” nào đó cần phải được giải mã, và càng đạt được những thứ xã hội khan hiếm thì giá trị của bản thân càng tăng.

– Ở một số người, việc tôn thờ một hình tượng nào đó đến mù quáng, ví dụ như again người tu hành, thầy cô giáo, những người nào đó “đáng kính”. Họ ngưỡng mộ sự “thánh thiện”, “trong sáng”, “sự uyên bác”, “kiến thức thông thái”, “tính đạo đức”, “sự nghiêm túc”…. Và trong sự ngưỡng mộ này luôn kèm theo sự hấp dẫn tình dục. Mặc dù nghe thì rất ironic là người ta có thể ngưỡng mộ một hình tượng trinh trắng trong lành nhưng chính điều đó lại khiến họ lại bị kích thích tình dục.

2. Trên cuộc đời này, không có bất cứ con người nào là bậc thánh nhân. Từ thủa trái đất được hình thành 4,6 tỉ năm trước và gần 4 tỉ năm tiến hóa sinh ra muôn loài, từng hạt lượng tử trong cơ thể sinh vật thể cho tới sự vận hành vô tận của vũ trụ đều có lý do của nó cả. Bản năng sinh tồn, cảm xúc, ham muốn… của mọi sinh vật, trong đó có con người, đều là kết quả của hàng tỷ năm tiến hóa sinh học nên chẳng có bất cứ một cá nhân sống nào trên thế gian này là hình tượng hoàn hảo trong các lý thuyết tu hành. Người tu hành, ngôi sao, hoàng tử công chúa… đều có bản năng con người đã được cài đặt và lập trình bởi sự tiến hóa. Vậy nên, việc lý tưởng hóa bất cứ một cá nhân nào và quên đi phần con người của họ để tôn thờ, đặt ra những tiêu chuẩn khắt khe, niềm tin tuyệt đối xong lại thắc mắc, phẫn nộ, thất vọng thì vấn đề là ở bạn, không phải lỗi của việc người ta đã không là hình tượng như bạn mong muốn!

3. Mạng xã hội, truyền thông được sinh ra vì mấy mục đích chính: – Là một nền công nghiệp giải trí với giá trị kinh tế nằm trong top 1 những nền công nghiệp nhiều lợi nhuận nhất thế giới. – Là công cụ để điều khiển dân trí, dư luận, phục vụ cho tầng lớp cầm quyền, chính trị, kinh tế. Bạn nghĩ rằng bạn tỉnh táo nhưng một mình bạn làm sao chống lại được cả một hệ thống có thể điều khiển và nắm bạn trong lòng bàn tay và đương nhiên là bạn còn không thể nào nhận ra điều đó. Chính vì thế, chỉ có dở hơi mới tin rằng mọi thông tin trên mạng đưa ra đều là sự thật và phải yêu ghét giận hờn, tức giận, tranh đấu, tốn nơ ron thần kinh và thời gian, thậm chí tiền bạc cho nó! Còn bạn vẫn muốn là một phần của công cụ điều khiển của người khác thì cũng thôi “không sao cả”!

4. Việc bạn chê bai, phỉ báng ngoại hình của một người nào đó vì họ không may mắn sinh ra được “đẹp” như tiêu chuẩn xã hội và tiêu chuẩn bạn được dạy, có thể là bạn vô tình nhưng bạn cũng sẽ vô tình không biết được, nếu không có những lời miệt thị của bạn có khi cuộc đời của họ đã được nhẹ nhàng hơn, tử tế hơn, tự tin hơn và họ đã có thể trở thành những người còn tốt hơn nữa, có ích hơn nữa cho xã hội. Và biết đâu họ vốn dĩ có thể đã là một người rất tốt mà vì những lời chê bai “cho vui” đó mà họ bất hạnh hoặc trở thành người xấu!

5. Không phải ai cứ theo đạo, sùng đạo (dù bất cứ đạo gì), nói lời hay ý đẹp từ trong kinh kệ, avatar toàn hình hoa rơi cửa Phật, mỗi tối niệm kinh đều có nghĩa chắc chắn họ là người tốt. Chưa chắc đi chùa hay đi nhà thờ thường xuyên mà ra đi làm không bon chen, chơi xấu đồng nghiệp. Ra đường không chen lấn hàng, ghen tị, ăn cắp vặt… Thậm chí, đôi khi đi chùa khấn vái là còn để khấn mong hại được người khác!

6. CON NGƯỜI có lẽ là một trong những sinh vật hiếm hoi trên thế gian này mà nếu bị diệt vong thì KHÔNG ẢNH HƯỞNG tới sự mất cân bằng sống và sự tồn tại của trái đất, thậm chí không có con người còn càng làm cho trái đất này phục hồi mạnh mẽ và khỏe mạnh hơn. 99,9999% lịch sử của sự sống là không có con người. Sự sống của trái đất bắt đầu từ dự đoán gần 4 tỉ năm trước và loài người mới xuất hiện được có 300.000 năm. Và bởi vì sự sống được vận hành theo trí tuệ của vũ trụ, chứ không phải trí tuệ của con người. Con người một ngày nếu biến mất, muôn loài khác sẽ phục hồi và rực rỡ. Nhưng nếu một ngày không còn một con chim, một con ong, một con kiến… thì loài người sẽ chỉ còn tồn tại tính theo chục hoặc cùng lắm trăm năm!

Thế nên, dành chút thời gian đi cứu một vài con chim với tôi thử xem có hữu ích hơn không nhé? À, thông tin trên mạng rất là hỗn mang như đã nói ở trên, nhưng chúng ta có thể tới tận nơi và kiểm định được mà, nếu chúng ta thật sự quan tâm tới cái gì quan trọng hơn, đúng không?

Chỉ là một vài facts thú vị, nhưng vẫn là tùy bạn nhìn nhận và quyết định ra sao! Tôi cũng chỉ là 1 cá nhân bé nhỏ trong trần gian trầm bể này thôi!

Bài viết này không nói tới vấn đề Ái kỷ, vì đó là một câu chuyện dài!

P/S: Phong cách viết bài này của tôi đã xuất hiện cách đây 100 năm trước khi chat GPT ra đời vậy nên cố gắng phân biệt một bài chat GPT và một bài viết của người nha pờ liz!

#630: Bạn có mất trí nhớ sau COVID không?

0chilablog documentary Interesting
#630: Bạn có mất trí nhớ sau COVID không?

Bạn có mất trí nhớ sau COVID không?

Minh Anh – cô gái vô cùng tài năng với khả năng vẽ cực đẹp. OK vẽ đẹp thì nhiều người vẽ đẹp lắm, nhưng với MA thì đặc biệt là trình bày ý tưởng cho bạn bạn vẽ ra chuẩn đét luôn, thậm chí còn đẹp hơn cả yêu cầu, mà vẽ tay chứ không chơi hệ A.I như bây giờ nhé. Nhưng…

Mỗi lần cộng tác với MA để vẽ ý tưởng thì thế giới thường đã trải qua 3 trận Đại hồng thủy, mẹ Âu Cơ ba Lạc Long Quân đã tái hồi được muôn kiếp với hàng chục tỉ người con cùng 5 nền văn minh mới rồi mà MA vẫn chưa gửi cho sản phẩm. Và gần đây mỗi lần đòi nợ MA, MA lại bảo “ơ em quên mất, từ hồi em bị Covid tới giờ em suốt ngày quên chị ạ”. Và rồi vì tại Covid, MA lại quên mất thêm 2 kỷ nguyên Băng hà nữa!

Nhân tiện MA hay đổ tại COVID, và cả chị hàng xóm đang gội đầu cho mình thì có điện thoại rồi ngồi buôn điện thoại quên luôn cả đầu mình đang ướt rét run vl, hay như hôm nọ cậu xe ôm đi đổ xăng xong quên luôn đón mình đi tiếp, họ đều nói lỗi tại COVID, chia sẻ với các bạn một kiến thức y học thú vị này.

“Long COVID” hay theo như tiếng Việt mình được biết gọi là “hội chứng hậu COVID kéo dài” là một tình trạng mãn tính xảy ra với những người đã từng nhiễm COVID cấp tính. Hiện tại, số lượng người vẫn bị chịu ảnh hưởng bởi hậu quả này trên thế giới ước tính rơi vào khoảng 400 triệu người.

Rất nhiều người sau hậu COVID hay gặp phải trường hợp là mất trí nhớ tạm thời hoặc tự nhiên đầu cứ đông đặc lại, không hiểu được đây là ai và tôi là đâu, hay đủ minh mẫn để đưa ra một quyết định gì, hay quên tiệt là mình đang phải làm cái gì… Các nhà khoa học đặt cho hiện tượng này là “brain fog” (sương mù não?). Tức là tự nhiên như có một màn sương nó phủ não thấy mọi thứ cứ tối òm đông quạch lại, không thể nhớ hay quyết định được gì trong tạm thời. Nhiều người thì thấy rõ rệt triệu chứng này, nhiều người thì nghi ngờ không biết phải mình bị tự kỷ ám thị hay không, nhiều người thuyết âm mưu thì cho rằng tại vaccines vv…vv… nhưng đây là một triệu chứng hoàn toàn có thật.

Trong một bài nghiên cứu bởi giáo sư Yu Fujimoto từ Đại học Yokohama có tiêu đề “Systemic increase of AMPA receptors associated with cognitive impairment of long COVID,”, được xuất bản trên Brain Communications ngày mùng 1 tháng 10/2025 (tức là mới tháng trước). Bằng cách sử dụng 1 công nghệ PET scan có tên là [¹¹C]K-2 PET, scan não trên 30 bệnh nhân hậu COVID kéo dài và 80 người khỏe mạnh bình thường, thì ở những bệnh nhân COVID, mật độ thụ thể AMPA (AMPA receptors hay viết tắt là AMPARs) cao hơn rất nhiều so với mật độ AMPARs trong não của một người bình thường khỏe mạnh.

AMPA là viết tắt của “alpha-amino-3-hydroxy-5-methyl-4-isoxazolepropionic acid receptor” – là một loại thụ thể quan trọng của chất dẫn truyền thần kinh glutamate trong não, đóng vai trò thiết yếu trong quá trình truyền thông tin thần kinh nhanh, phục vụ cho việc học tập và ghi nhớ (ChatGPT). Việc tăng sinh AMPA receptors bất thường trong não đóng vai trò then chốt trong việc gây ra hiện tượng sương mù não ở bệnh nhân long COVID, khiến họ bị suy giảm nhận thức và vật lộn với chức năng trí nhớ.

Phát hiện này vô cùng quan trọng trong việc tìm hướng điều trị cho triệu chứng sương mù não cả các bệnh nhân hậu COVID này. Nghĩa là từ giờ có thể specifically target vào việc điều chỉnh AMPARs hoặc liệu pháp ức chế viêm thần kinh.

Tuy nhiên, lý thuyết là vậy chứ hành trình để ra được liệu pháp cũng chưa chắc nhanh được, vì việc can thiệp vào hệ thống dẫn truyền thần kinh như glutamate là rất phức tạp và dễ gây tác dụng phụ.

Quay trở lại với MA và chị hàng xóm, cùng một số người bạn mình quen biết và… ngay chính bản thân mình. Thì hiện tượng brain fog này lại coi bộ nó có từ thủa cha sinh mẹ đẻ á, từ thủa sơ khai của hơn nửa thập niên trước khi COVID chưa có trong bất cứ từ điển nào thì cái đội đãng trí, hay quên nhưng lại rất lắm lý do bọn nó đã nghiên cứu và sáng tác ra được muôn ngàn lý do khác hay hơn nhiều AMPA và cũng không biết AMPARs từ lúc sinh ra đội này có khi đã tăng sinh hơn người bình thường hay không 😀. Đội này còn cần phải được nghiên cứu thêm cả ở bộ phận frontal lobe của bộ não nữa, là bộ phận chịu trách nhiệm cho chức năng lý luận lý sự, chắc chắn là nó hoạt động năng nổ hơn người bình thường nhiều lần 😀. (Tôi quen Minh Anh 12 năm rồi á, chị hàng xóm thì hàng xóm 30 năm rồi, và.. rất nhiều người khác, nguyên nhân và lý do họ đưa ra cho việc hay quên của họ phong phú thú vị hơn nhiều =))).

Tóm lại là Minh Anh ạ, cái sân và vườn nhà chị đã tự DIY xong gần hết mịa nó rồi mà chị vẫn chưa thấy cái bản vẽ mộng mer chị bàn bạc với em đâu, chị tự mò gần xong rồi. Chán ghia. Ước gì tôi tự vẽ đẹp được 😀!!!

Ảnh: Tôi tự A.I khi không thể vẽ được mong muốn cái góc vườn của tôi nhưng nó vẫn chưa là đúng ý tưởng của tôi, vậy học prompt tốt nếu không biết vẽ hở? Nhưng tôi thích yếu tố con người cơ Minh Anh ơi là Minh Anh huhu

#608: NHỮNG CƠN NGHIỆN PHÁ HỦY CỦA THỜI ĐẠI

0chilablog Bình luận documentary Films Interesting
#608: NHỮNG CƠN NGHIỆN PHÁ HỦY CỦA THỜI ĐẠI

NHỮNG CƠN NGHIỆN PHÁ HỦY CỦA THỜI ĐẠI

Ban đầu định không xem “Painkiller” vì nghĩ chắc cũng chỉ drama đấu đá thông thường. Nhưng khi đọc info và thấy phim tuy fictionized nhưng dựa trên sự kiện có thật về thuốc giảm đau chứa opoid tên là OxyContin, loại thuốc một thời bị bác sĩ kê vô tội vạ và khiến cả nước Mỹ khốn đốn vì nạn nghiện ngập ma túy. Bởi vì hồi đi học về phim đã được xem một bộ phim tài liệu của sinh viên khóa trước về nạn nhân của OxyContin, phải nói là kinh hoàng.

Ngoài ra, cái làm mình tò mò đó là muốn tìm hiểu về thế giới của Sociopath, Psychopath: Thế giới của những kẻ không có tình người và sẵn sàng làm mọi điều xấu xa nhất trên thế gian này để có được tiền bạc, quyền lực và khoái cảm. Cho dù kể cả cần hủy duyệt cả loài người đi chăng nữa. Big Pharmas là nổi tiếng và đứng trong top đầu của thế giới không có tình người này.

Xong rồi xem xong, cái thế giới sociopath ấy lại không thấm và thú vị hơn bài học về sự mụ mị và thiếu hiểu biết của đại chúng, tức là các nạn nhân của sociopath. Có thể khi xem phim bạn sẽ chép miệng, chậc, một cái loại thuốc gây nghiện chết người và làm rục mòn xã hội như vậy mà sao người ta lại ngu dốt và tin sái cổ theo quảng cáo và hào hứng sử dụng tràn lan khắp xã hội như vậy, quả là một thời mông muội. Nhưng mà khoan nhé, bạn đừng quên rằng, từ thủa hồng hoang của con người, chuyện “mông muội” của đám đông là một phần tất yếu của sự phát triển và chọn lọc tự nhiên. Chúng ta luôn nghĩ rằng bây giờ mình khôn ngoan hơn và may quá, không bị là nạn nhân của những thứ “mông muội” và nguy hiểm như thế trong quá khứ. Nhưng mà nhầm to, chỉ có mỗi ngày xã hội càng phát triển thì con người ngày càng bị lệ thuộc, bị dẫn dắt, bị mụ mị bị cuốn theo những trào lưu, công nghệ mà họ cho rằng đang tối tân, tiện lợi, phát triển nhất bây giờ và lại một thời gian nữa khi hậu quả khôn lường xảy ra, và nhiều khi hậu quả còn là quá muộn để sửa chữa thì người ta mới tỉnh được. Và thế hệ mới, thời đại mới lại bị cuốn vào những sự phá hủy và mông muội mới.

Bạn xem những câu chuyện lịch sử và tài liệu về những thời đại cũ, sẽ thấy được rất nhiều những sai lầm của thời đại đã khiến xã hội một thời bị phá hủy và sai lầm tới như thế nào. Bao gồm cả công nghệ, y học, ý thức xã hội, quan niệm thời đại. Nhưng mà hãy nhìn ngay bây giờ xem bạn có nghĩ rằng bạn là nạn nhân của thời đại hay không? Có những thứ bạn có đang nhìn đươc hậu quả từ bây giờ hay không hay là mụ mị y như cái thời OxyContin như trong phim? Chỉ khi sự phá hủy xảy ra quá rõ ràng. quá nguy hiểm và quá muộn, thì người ta mới lờ mờ tỉnh ngộ. Và chưa kể, đứng đằng sau điều khiển xã hội luôn là những big powers, nơi chúng có tiền có quyền để có thể làm lợi tối đa, sẵn sàng phá hủy tận cùng thậm chỉ cả một vài thế hệ và cũng “chỉ cần một cú điện thoại lúc nửa đêm” (trong phim “Painkiller”) là cả xã hội lại êm, nạn nhân đi kiện có khi còn lại chính là kẻ bị đi tù.

Bạn nghĩ bây giờ bạn không sống của thời OxyContin sao. Tiktok chẳng hạn. Mới chỉ vài năm nay, nó đủ để shape lên tư duy tiếp nhận thông tin và rèn luyện trí não của con người một cách vô cùng cực đoan. Nhưng nó như là một cơn nghiện của OxyContin, khi được sử dụng nó làm cho người ta được khoan khoái, được kích động, được lười biếng, được mất lý trí, được nhiều lợi ích về kinh tế và sẽ phát nghiện, không thể tư duy và vận hành khi phải làm những kỹ năng cơ bản của cuộc sống. Không thể kiên nhẫn để nghe, đọc và hiểu hay có tư duy suy nghĩ cho một điều gì quá 1 phút hay sâu sắc. Hay sự xuất hiện và lạm dụng của AI khiến một câu xin lỗi hay cảm ơn cơ bản cũng khiến bạn không thể tư duy được. Đó là tinh thần, còn thể chất, những coca, nước ngọt bạn uống, những loại thuốc thực phẩm được nghe quảng cáo bạn dùng (là chưa cần nhắc tới bọn thực phẩm giả, thuôc giả, mỹ phẩm giả…), những kem chống nắng phải bôi vì người ta bảo bạn rằng bôi vào mới chống được tia cực tím và ung thư da, những kiến thức hổ lốn hỗn loạn về đủ các thể loại thực dưỡng, rồi hội nhóm, tôn giáo…. Rồi có khi phải sống trong cả một sự cưỡng ép của xã hội khi một cơn đại dịch bị ép đi test, đi tiêm vaccines vô tội vạ… Còn về môi trường sống, bạn hãy cứ chờ đợi và tin tưởng vào những lời nói ngọt ngào thổi vào tai: “Làm đẹp những vùng đất”. Những vùng đất mà giờ chỉ đến đời con bạn thôi chỉ còn đang là điều hòa và bê tông cốt thép!

Như OxyContin trong Painkiller, khi mới bắt đầu, người ta chỉ thấy những điều tốt đẹp, sự sung sướng vì bản thân được nuông chiều, sự tin tưởng vì những chính sách tuyên truyền, sự mụ mị của sự thiếu hiểu biết và không có tư duy tự tìm hiểu… còn hậu quả thì phải một thời gian sau đó nó mới lộ ra, quá trình phá hủy nó phải mất thời gian Mất thời gian để sự phá hủy có hiệu lực và thời gian để cho những ông lớn đứng phía sau được bịt mắt cả xã hội. cho tới khi không thể bịt được nữa. Và có điều này là nguyên tắc không bao giờ thay đổi cho tới tận khi loại người bị tận diệt: Đó là không bao giờ chờ sự ăn ăn hối cải, lòng trắc ẩn từ những kẻ tạo ra những sự phá hủy này. Hãy tìm hiểu về Sociopath. Chỉ có bạn tự cứu bạn được thôi!

“Chọn lọc tự nhiên” luôn là điều cũng sẽ tất yếu xảy ra. Sự chọn lọc này không chỉ đơn giản theo nghĩa đen là loài nào, sinh vật nào yếu hơn về thể chất thì loài đó sẽ bị tiêu diệt. Mà với con người ở thời đại này, nó đặc biệt đang nghiêng về phần ý thức và tư duy. Mà có những thứ nói bây giờ thì không tin, không định hiểu, không muốn hiểu, không muốn nghe, hiểu nhưng bất chấp, giờ chỉ cần vui cái đã, và “cả xã hội họ thế”. Cũng không phải tình cờ mà bây giờ lừa đảo đã thành một đại dịch của thời đại, một phần là do sự phát triển của công cụ, nhưng phần lớn là do dân trí đã bị Internet, mạng xã hội thao túng và làm cho “úng” cả một hành trình dài rồi, giờ là lúc nó đang thể hiện các hậu quả. Thôi thì cứ ở chọn lọc tự nhiên mà thôi chứ cũng chả làm gì được!

Nói chung cả mình và bạn, tất cả mọi người này sẽ không bao giờ thoát khỏi sự dẫn dụ, điều khiển của cả một bộ phận đứng nắm chỏm của xã hội, và cũng chẳng ai dám mạnh mồm nói rằng tao chẳng bị ai lừa, tao không bị ai dẫn dụ, tao đang không dùng những thứ cả thiên hạ dùng vì tao khôn ngoan hơn. Còn lâu nhé, đến mình cũng tự rèn luyện mỗi ngày, cố gắng luôn tỉnh táo đây mà mình cũng biết và không biết bị phụ thuộc vào rất nhiều vấn đề của thời đại. Bây giờ những cơn nghiện của bạn còn được AI nó học cho tới từng chân tơ kẽ tóc cơ mà!

Nếu hôm nọ mình có kể cho các bạn nghe về việc mình quyết tâm cố gắng không dùng điều hòa để rèn luyện cơ thể đối phó với sự ngày càng khắc nghiệt của khí hậu. Thì ở về mặt nhận thức, mình cũng đang hết sức nỗ lực để thoát được cái gì thì thoát, cố vậy thôi chứ cũng chả biết tới được đâu!

À, khi xem xong câu chuyện về OxyContin, cái mình nghĩ ngay một thứ tương đồng ngay bây giờ là Tiktok, thấy cả một thế giới bị mụ mị và nghiện ngập y như vậy, và mình chờ tới cái ngày mà hậu quả nó khôn lường và bàng hoàng như khi người ta thấy được hậu quả của OxyContin gây ra cho cả xã hội và thời đại là thế nào. Còn phía sau, những kẻ tạo ra nó, đang ở những siêu biệt thự rất to, uống những ly vang 500 năm tuổi và ăn món cá hồi kim cương khoan khoái chứ nó chả lo gì não bạn đang bị “úng” thế nào đâu (xem Painkiller có đoạn mô tả hình ảnh này một cách ẩn dụ rất hay).

Mọi người xem Painkiller đi, sẽ rất hiểu bài tâm sự này của mình. Các nhân vật tuy là hư cấu, nhưng dựa hoàn toàn vào các sự kiện có thật, họ đóng vai trò minh họa điển hình.

Còn ai đủ kiên nhẫn mà đủ đọc hết bài viết này tới đây, và hiểu mình nói gì, xin chúc mừng bạn. Bạn có nguy cơ sống sót cao hơn rất nhiều trong hành trình “chọn lọc tự nhiên” đó!

P/S: Painkiller chỉ là 1 phim live-action mang đầy tính ẩn dụ thôi. Chứ mình recommend bạn xem phim tài liệu về những cơn “mông muội” thời đại của quá khứ đi, nhiều vô kể!

Thêm:

OxyContin bây giờ vẫn được sử dụng để giảm đau, nhưng hầu như chủ yếu dùng cho bệnh nhân ung thư, những người đã ở mức “không còn gì để mất”, chứ không bị kê vô tội vạ tới mức hơi đau đầu tí cũng kê bất chấp vì lợi nhuận như thời đó. Nhưng ngay bây giờ, không đâu xa, ngay kháng sinh cũng đang bị kê và lạm dụng vô tội vạ, và hậu quả thì khôn lường! Tức là thời nào, chúng ta cũng mụ mị thôi. Bây giờ, còn có AI nghiên cứu tâm lý và điều khiển con người, phân tích đúng đích để cả thế gian phải nghiện thì thôi. Nghiện tất cả mọi thứ và không thể thoát được vì công nghệ đã điều khiển cả các cơn nghiện của các bạn!

Những cơn nghiện đều liên quan tới việc kích thích sản sinh dopamine. Càng nhiều thì lại càng ít. Mà thừa thiếu quá nhiều dopamine đều dẫn tới các loại bệnh tâm thần (mental illness), đặc biệt là tâm thần phân liệt (schizophrenia). Nếu đã may mắn được ông trời cho một cơ thể bình thường, một lượng dopamine vừa đủ thì hãy biết quý và giữ gìn như thế nhớ! Đây là kiến thức khoa học thường thức đó!

Khi cả thế gian bị cuốn theo những cơn nghiện, cơn mị dân, đem lại nguồn lời khổng lồ cho những tập đoàn đứng đằng sau đó, thì mọi sự phản đối sẽ bị chôn vùi như đập một con kiến. Trong “Painkiller”, trong cả trăm vị bác sĩ bị cuốn theo bán OxyContin đến bất chấp lương tâm thì chỉ có 1 vị bác sĩ già nua hiểu biết và có tâm nhất phản đối, nhưng vị bác sĩ này lại nghèo nhất, thấp cổ bé họng nhất, bị bắt nạt và chả ai muốn lắng nghe. Cũng giống như những sự lên tiếng yếu ớt và bị coi là “thiếu hấp dẫn” vì viết dài quá như bài viết này :)).

#607: Mẹ sẽ đi đâu?

0chilablog 4love Films inspirations Interesting
#607: Mẹ sẽ đi đâu?

MẸ SẼ ĐI ĐÂU?

Có những phim xem từ thủa còn ngây thơ cũng không hiểu lắm, hoặc là cũng chưa ngấm lắm, xem chỉ là xem thôi.

Thế mà tới cái tuổi này bỗng nhiên được xem lại, chỉ một phân đoạn ngắn thôi chẳng có đao to búa lớn, giật gân móc mắt nín thở hay những khuôn mặt nhựa điệu đà, mới restore lại được cảm giác làm phim nguyên bản đích thực nó là thế nào, để nhớ lại thủa vì sao bạn muốn được làm phim.

Được đi học làm phim và đang làm phim đấy, là “tỉnh” lắm đấy mà xem những đoạn phim này mà nó khóc trôi ngang với gió mưa ngoài cửa.

Một sớm Xmas, người mẹ ung thư giai đoạn cuối gọi cậu con trai ngây thơ vào phòng để tặng quà, cũng có lẽ là mùa Giáng Sinh cuối cùng. Mẹ tặng cho cậu một chiếc khăn choàng của một nhà ảo thuật làm quà Giáng Sinh. Cái cách mà người mẹ chuẩn bị tâm lý cho cậu bé về việc mình sắp đi xa nó tinh tế, sâu sắc, ngấm thấu đến tận tim.

“Con có biết một con sâu sau đó sẽ biến thành gì không?”

“Nó sẽ thành một con bướm”.

“Đúng rồi, thế con hãy nghĩ mẹ sẽ đang bay đi đâu đó, mà một ảo thuật gia thì biết nhiều điều bí mật lắm. Ta không nhìn thấy một điều gì đó, không có nghĩa là nó không ở đấy. Thế nên cứ tưởng như là mẹ đã đi mất, nhưng ảo thuật gia thì vẫn biết rất rõ mẹ đang ở đâu.”

“Thế thì… mẹ sẽ ở đâu?”

“Ở ngay đây này, ở ngay bên trong của ảo thuật gia này”.

“Thế con còn được nói chuyện với mẹ khi mẹ ở trong đó không?”

“Ôi luôn luôn, lúc nào cũng được nhé. Con sẽ không nghe thấy được giọng mẹ, nhưng sâu thẳm bên trong, con sẽ biết được mẹ đang nói gì”.

“Nhưng mà thế không đủ được”

“À, tất nhiên là không thể đủ rồi, Nó không phải là tất cả. Mà bọn mình ai cũng muốn có tất cả đúng không? Nhưng bọn mình sẽ luôn có một thứ, một thứ vĩ đại nhất mà bọn mình lúc nào cũng có được, con biết là gì không? Đấy là những giấc mơ! Lúc nào chúng ta cũng có thể gặp nhau ở trong những giấc mơ”

HÌnh ảnh ẩn dụ về món quà của một ảo thuật gia cho cậu bé tinh tế tới nhường nào. Một người ảo thuật gia biết rất nhiều bí mật mà người thường không thể biết. Mẹ vẫn luôn ở đây, và sẽ có cách kết nối được với mẹ, món quà sẽ làm cậu bé trở thành một ảo thuật gia, cậu sẽ đi qua những năm tháng tuổi thơ và lớn lên với những bí mật đó, là cái cách để vượt qua những nỗi đau tinh thần một nhẹ nhàng và bình yên nhất cho một đứa trẻ. Và cái triết lý “gặp nhau nơi sâu thẳm trong những giấc mơ” đấy, nó là một điều có thật!

Phim mình xem từ lúc tuổi teen tới giờ rồi, những phong cách làm phim nhẹ nhàng tinh tế này nó cũng ngấm vào mình từ nhỏ. Những đề tài rất đời, những câu chuyện tưởng như rất cũ, những phong cách làm phim rất đơn giản mà vô cùng tinh tế, sâu sắc bén ngọt thấm thía vào tận tâm can và tính giáo dục cực cao. Những bộ phim của thủa không lạm dụng kỹ thuật, đề tài giật gân, mà diễn xuất đỉnh cao của những khuôn mặt nguyên bản tuyệt đẹp, những câu thoại không thừa dủ chỉ nửa chữ, mà tính mỹ cảm và hình ảnh và ánh sáng luôn ở mức hoàn hảo một cách tự nhiên nhất.

Chỉ tiếc là lúc mình có cơ hội được đi học phim và làm phim, lại rơi vào lúc thế gian thay đổi quá nhanh, mọi thứ lộn xộn, màu mè, vội vàng, lạm dụng quá nhiều kỹ thuật. Những bộ phim này cứ chìm nghỉm dần trong thế giới đại đồng ồn ào vội vã. Đâu đó vẫn có những bộ phim về đề tài nhẹ nhàng thế này, cũng đem lại nhiều nước mắt cho người xem, nhưng mà thực sự để được tính sâu sắc nguyên bản và dễ chịu, không quá giáo điều, để khán giả tự ngấm và tĩnh lặng thế này, gần như không còn nữa, vì lớp khán giả mới cũng không đủ cả kiên nhẫn để xem một bộ phim nhẹ nhàng. Đến người Mỹ giờ cũng không làm lại được như thế này nhiều nữa.

Nhưng ở một khía cạnh khác, nó lại lên dây cót cho mình, vì đó sẽ vẫn là những thể loại phim mình theo đuổi. Mình vẫn tin một ngày, khi sự ồn ào vội vã tới một cái đỉnh nào đó, nó sẽ sớm quay trở lại và trân trọng những giá trị nguyên bản, những tinh túy bị lãng quên, sự chậm rãi và những điều đơn giản nhất!

(Trích phim Stepmom, đạo diễn: Chris Columbus. Sx năm 1998)

#574: “The only son”

documentary Films inspirations Interesting
#574: “The only son”

Tối nay bạn thích xem một bộ phim tài liệu không?

Thỉnh thoảng lại stumble được một số phim tài liệu rất hay trên Youtube. Mình rất thích xem những phim tài liệu độc lập của các bạn quốc tế trên Youtube. Mà đôi khi cũng chẳng cần là phim, chỉ là những videos kể chuyện về những trải nghiệm sống, văn hóa vùng miền của con người từ vùng lạnh nhất tới nơi nóng nhất, xem họ sống thế nào, có gì thú vị, học hỏi và ngẫm nghĩ được biết bao điều.

Đỉnh núi Himalayas là một trong những đề tài mình rất thích xem, không biết có phải vì đã từng được tận mắt thấy Everest từ máy bay hay do xem 7 days in Tibet mà cứ mỗi lần thấy Himalayas là bồi hồi. Đêm hôm bữa play đến “The only son”, câu chuyện của một chàng trai Nepal từ nơi nghèo khó và xa xôi tận cùng trên dãy núi Himalayas mà có một tư tưởng cực kỳ khác biệt, rất hiện đại hiểu biết, vượt lên mọi những hủ tục của gia đinh, làng tộc để dũng cảm vượt ra khỏi vũng lầy của đói nghèo và thất học. Nghe thì tưởng như là một quá trình rất epic nhưng cái hay là nó chỉ kể bằng một chuyến đi từ thành phố trở về nhà cùng một chút background của chàng trai mở đầu về gia đình. Còn lại là những lời kể mộc mạc, dung dị và trăn trở, đấu tranh mãnh liệt của lương tâm khi phải quyết định sẽ đi ra thế giới rộng lớn vĩ đại ngoài kia để giải thoát bản thân hay sẽ quay trở lại quê nhà lấy vợ, chăm sóc bố mẹ già yếu và mảnh đất rộng lớn của tổ tiên để lại cần phải canh tác và cai quản, và bởi vì cậu là “cậu con trai duy nhất”.

Những bộ phim này mình thấy rất hay không hề vì hình ảnh phải đẹp hay sự epic, những lời dạy đời đạo đức ra vẻ cho phim có chiều sâu. Mình thấy rất hay vì những điều rất thật thà, những hiện tại rất khắc nghiệt, những nền văn hóa tưởng địa lý thì rất xa chúng ta mà lại rất tương đồng, những bài học cuộc sống về tình yêu với gia đình, về khát vọng bản thân và những nỗ lực sống vĩ đại. Chúng được kể và thấm cho người xem một cách rất tự nhiên, rất đồng cảm.

Những nhóm người thiểu số sống trên núi cao dù bất cứ đâu, ta đều thấy một điều thú vị là họ có rất nhiều điểm tương đồng trong văn hóa và lối sống sinh hoạt. Họ đều là những con người lao động rất cực khổ, người phụ nữ phải luôn mang vác rất nặng và vất vả vừa phải trèo núi lội suối để làm nông, cắt cỏ, chở củi, vừa vẫn phải nấu nướng dọn dẹp, chăm sóc con cái và những người chồng gia trưởng. Và đều có những hủ tục rất giống nhau, những truyền thống văn hóa rất giống nhau. Như con cái lập gia đình rất sớm (chủ yếu để thêm người lao động) và trọng nam khinh nữ. Nên khi mình xem những câu chuyện này mình đều thấy rất đồng cảm và gần gũi, vì đó là những câu chuyện mà mình bắt gặp không phải tận Himalayas mới thấy mà ở ngay trên những vùng núi hay cao nguyên mình đã đi qua.

Nhưng hoàn cảnh gia đình của chàng thanh niên trong phim cũng là một hoàn cảnh khá đặc biệt. Gia đình có 11 người con, cậu là con trai duy nhất. 8 tuổi, cậu suýt chết vì bệnh sởi. Bố cậu đã gánh cậu và mấy người chị em gái trên vai để tới thành phố. Nhưng để tới được Kathmandu, thủ phủ của Nepal, thì ông bố ấy phải gánh các con đi bộ và leo núi đồi gập ghềnh, đi qua những thung lũng cánh đồng đúng 1 tháng trời. MỘT THÁNG TRỜI! Mà các bạn biết Himalayas chưa bao giờ là một dãy núi tầm thường. Ông bố vĩ đại ấy đã vác các con lên thành phố để các con có thể thay đổi cuộc đời. Đứa con gái lớn được sang Mỹ làm con nuôi. Đứa thứ hai bị bỏng suýt chết được một gia đình Hà Lan nhận nuôi. Còn cậu được ăn học ở Kathmandu cùng hai em gái nhỏ nữa. Đó là những chuyến đi nhiều lần 1 tháng của người bố. Hình ảnh người bố khắc khổ và nụ cười hiền trong phim sẽ không thể làm cho bất cứ ai không xúc động. Nhiều năm sau đó, ngay cả khi cậu đã lớn và trưởng thành và đưa các em trở về nhà, con đường ấy đã rút ngắn lại được bằng những chuyến trực thăng dân sự, nhưng vẫn mất thêm 10 ngày đi bộ leo núi nữa mới trở được về nhà thăm bố mẹ. Và người bố ấy vẫn sẵn sàng đi bộ cả 10 ngày để tới đón các con hay lại tiễn các con trở về.

Cậu thanh niên may mắn được ăn học ở thành phố, được đi du học, được gặp lại các chị đã đều thành người nước ngoài, thậm chí còn không nói được cả ngôn ngữ gốc. Nhưng nỗi đau lòng trăn trở khi bố mẹ ở quê xa quá cực khổ và quá yêu thương mình, cậu sẽ phải lựa chọn. Trở về lấy vợ chăm sóc bố mẹ cho tròn chữ hiếu hay là đi ra thế giới văn minh để được phát triển bản thân? Nếu là bất cứ một ai vào hoàn cảnh này, chắc chắn đều là những sự dày vò đấu tranh khủng khiếp, và không có lựa chọn nào là xuôi được hoàn toàn với lương tâm.

Những lời thoại và tranh cãi giữa cậu và bố mẹ rất giá trị. Cậu chàng thì tìm đủ mọi cách giải thích tư tưởng tân tiến cho bố mẹ (nhưng làm sao họ hiểu được, họ đã sống và quá quen với cuộc sống như vậy rồi). Nhưng cũng chính vì thế cậu cũng sẽ không thể hiểu được những tâm và mong muốn của bố mẹ. Ai cũng cho rằng mình đúng. Con không hiểu bố mẹ, bố mẹ không hiểu con. Và cũng chắc gì những khán giả trung gian như chúng ta hiểu đúng để đánh giá họ. Vì cái đúng sai trong mỗi nền văn hóa và lối sống là khác nhau. Bạn lớn lên thế nào, bạn được dạy thế nào, hay trải nghiệm của bạn thế nào, đó là cái đúng theo quan điểm của bạn. Nhiều khi mình xem câu chuyện của người lạ như vậy là để reflect lại chính hoàn cảnh của rất nhiều trong chúng ta.

Mình thương cái sự thương con đầy khắc khổ của người bố mẹ trong phim. Người mẹ với làn da nhăn nheo vì quá khổ cực với bao trăn trở vì sợ mình sẽ chết già trong cô đơn cùng mảnh đất rộng lớn. Nhưng những đứa con rất yêu thương bố mẹ, rất có hiếu, tình yêu của chúng đong đầy trong ánh mắt. Nhưng trong ánh mắt đầy yêu thương của cậu trai ấy là sự mãnh liệt của sự tự do và quyết đoán, sẽ phải rời xa bố mẹ cho dù yêu thương bố mẹ vô cùng.

Câu chuyện này rõ ràng không phải là một câu chuyện “bình thường” hay là của một gia đình điển hình của người dân sống trên núi hay những vùng đất nghèo khó hiểm trở. Không phải dễ dàng sinh ra từ nơi sâu thẳm của những vùng tận cùng của thế giới mà những đứa trẻ lại có tư duy hiện đại tân tiến và quyết tâm phá bỏ truyền thống, quy tắc, cả nén những yêu thương với gia đình để vượt ra khỏi hiện tại đói nghèo và hủ tục để được sống một cuộc sống nhiều tri thức và được khám phá bản thân. Nhưng chính vì thế có khi nó làm thức tỉnh rất nhiều con người, dù vùng núi xa xôi hay thành phố hiện đại, và KHÔNG THỂ ĐỔ LỖI CHO HOÀN CẢNH. Cho dù xuất phát điểm của bạn thế nào, bạn muốn cuộc đời mình tốt đẹp hơn, đó là lựa chọn của bạn. Và không có sự lựa chọn nào ở cuộc đời này là hoàn hảo, bạn sẽ luôn phải đánh đổi, bạn sẽ sống cho mình hay là gia đình? Bạn sẽ sống vì bản thân mình với những khả năng của mình hay let it slide và sống một cuộc sống mờ nhạt như bạn đã được sắp xếp? Bạn có muốn thoát khỏi sự đói nghèo hay ngột ngạt của bạn hay không? Nếu có bạn phải rất chăm chỉ, dũng cảm và phải đánh đổi!

“The only son” là một bộ phim tài liệu mình thấy rất thích không chỉ vì nội dung mà còn vì cách kể chuyện voice over rất dung dị, thỉnh thoảng kể sau hình ảnh để khán giả được suy nghĩ, cinematography rất đơn giản nhưng lại rất chuyên nghiệp, âm nhạc tối thiểu nhưng rất phù hợp và day dứt, những lời kể tâm sự nhẹ nhàng nhưng dẫn dắt người xem rất cuốn hút. (À nhưng đương nhiên nó chỉ cuốn hút khi bạn là tuýp ưa thích tài liệu, thích khám phá thế giới và không phải tuýp chỉ thích xem những thứ giật gân hay hào nhoáng).

Một trong những cái hay của tài liệu độc lập thế này đó là tính thức thời và nhanh trí của người làm phim. Họ đã nhận ra được ngay nhân vật và đề tài từ rất sớm để bắt đầu ghi chép lại thành cả một quá trình. Phim này được làm bởi một nhà làm phim độc lập người Hà Lan và có lẽ câu chuyện của cậu trai đã được chia sẻ khi cậu đang đi du học ở Hà Lan và ngay lập tức: Đây là một câu chuyện phải được kể! Và cái máy quay đã bắt đầu chạy, âm thanh đã phải được thu và ổ cứng đã được nạp.

Với mình thì điều này xảy ra thường xuyên, mình luôn nhìn ra mọi đề tài rất nhanh, rất nhiều câu chuyện cuộc sống vô cùng hay và độc đáo. Chỉ rất tiếc mình chưa có đủ máy móc, tài chính và đặc biệt là người bạn đồng hành đủ tinh tế và có thời gian để thực hiện những câu chuyện như thế này. Vì làm tài liệu không hề đơn giản một chút nào, đó là thời gian, tiền bạc ứng ra và phải hiểu về cuộc sống, về thế giới, kỹ năng ứng xử với con người, phải biết nhìn ra những điều để kể qua ống kính. Như bạn nhìn thấy một khuôn hình trong bộ phim, có khi người quay phim không hiểu hết ngôn ngữ của câu chuyện, nhưng họ biết lia đúng chỗ, đúng nơi, đúng khuôn, vì một người làm phim tài liệu rất sâu sắc và nhạy cảm!

Trên Youtube thì những phim kiểu này rất nhiều, và đều rất hay. Mình đợi tìm được người bạn đồng hành ấy để được hòa vào thế giới này! Có nhiều chuyện rất hay, rất rất hay ước gì được kể!

Link phim ở dưới comment. Hãy xem hành trình của chàng trai ấy!

#565: Hollywood – đại lộ của những giấc mơ tan vỡ

0chilablog Bình luận inspirations Interesting linhtinh Sharing Soul healing
#565: Hollywood – đại lộ của những giấc mơ tan vỡ

Hollywood – đại lộ của những giấc mơ tan vỡ

Mới khi nào đó là mảnh đất mơ ước, là chân lý của bao nhiêu thế hệ những người làm phim. Thậm chí ngay khi mình đi học về phim những năm trước chưa xa, việc làm phim để tới được Hollywood là sự cao nhất của sự nghiệp vẫn là cái đích lớn nhất.

Thế mà nhanh quá, chỉ tới bây giờ đó dần không còn là chân lý nữa, người ta có thể làm phim ở bất kỳ nơi nào, ở bất kỳ đâu, cứ được tiếng vang và có khán giả mà không cần phải gắn mác là từ Hollywood nữa. Bản thân những người làm phim ở đất Hollywood cũng đi tìm những mảnh đất mới và chuyển ra khỏi vùng đất cạnh tranh khốc liệt và đầy đắt đỏ này. Những giải thưởng cực kỳ danh giá của các liên quan phim lớn, thậm chí là Oscar, cũng ngày càng đi xuống chất lượng về các tiêu chí, khi nó dần bị chi phối bởi những yếu tố của thời đại mới, như là political correct, giới tính, chủng tộc, tôn giáo… đôi khi giờ như là một miếng bánh cần được chia đều cho hòa cả làng.

Điều đó cũng hơi buồn, tuy rằng làm phim ngày càng dễ dàng hơn nhưng cũng đồng nghĩa với việc chất lượng phim cũng ngày càng dễ dãi hơn. Công nghệ can thiệp quá nhiều vào phần làm phim và nội dung. Chắc chờ một sự kỳ công và thâm thúy kiểu Forest Gump không biết tới khi nào nữa nhỉ?. Hollywood giờ không còn là điểm đến duy nhất khiến ai cũng muốn và người ta trầm trồ nữa, nhưng thế lại cũng chán, cảm thấy bớt đi một cái đích lớn để phấn đấu ahihi!

Có một điều đặc biệt khi tới LA – thủ phủ của Hollywood, đó là ai đến đây cũng mang theo những ước mơ rất lớn – ước mơ trở thành một ngôi sao thế giới, ước mơ trở thành một người thật giàu có chỉ sau một đêm. Ước mơ thì rất nhiều, ngôi sao lớn thì không thể nhiều nên đã có không biết bao nhiêu giấc mơ vụn vỡ, không biết bao nhiêu lời hứa hẹn chỉ là cạm bẫy, không biết bao nhiêu cuộc đời bị lụi tàn. Cư dân nơi đây cũng đặc biệt hơn rất nhiều nơi khác.
Mặt bằng chung những mối quan hệ chân thành, lâu dài ít hơn nhiều những vùng đất khác, vì mảnh đất này phần lớn là để cho người mới đến rồi lại ra đi.

Nhưng nó cũng có nhiều điều đáng sống hơn nhiều chỗ khác, đó cũng là nơi làm động lực cho rất nhiều sự quyết tâm, ý chí, tham vọng, quyết tâm được khẳng định mình hay được một lần chạm tới một giấc mơ mà ở nơi khác, có khi họ không bao giờ có cơ hội!
Hollywood – mảnh đất của những điều xa hoa, nổi tiếng, phù phiếm, nhưng cũng là mảnh đất của tội phạm, lừa lọc. Là nơi để đạt được giấc mơ xa vời nhưng cũng là nơi vùi dập ước mơ, là nơi có thể đưa con người lên tận đỉnh cao danh vọng nhưng cũng là nơi chôn vùi một kiếp sống xuống bùn đen. Là nơi của những người giàu có nhất nhì thế giới nhưng cũng là nơi nổi tiếng với những con phố dài của người vô gia cư bần cùng của xã hội.

Và tất cả những con người này, có lúc đều từng ngồi chung một cái ghế đá ở một cái công viên nào đó trên Đại lộ của Những Giấc Mơ Tan Vỡ, vào một buổi trưa hè…

#takemyhandgowithme

#527: Bệnh viện tâm thần ở Athens, Ohio

0chilablog diary documentary Films Friends Interesting nhatky review phim
#527: Bệnh viện tâm thần ở Athens, Ohio
Nhân dịp xem xong bộ tài liệu “24 faces of Billy Milligan” của Netflix, thấy có mấy đoạn rùng mình phết.
Bộ phim kể về Billy Milligan, một con người có tới 24 nhân cách trong mình. Nhân cách lõi là một cậu bé nhút nhát, hiền lành và luôn sợ hãi vì ký ức bị bạo hành tàn bạo. Nhưng các nhân cách còn lại có thể giết người, hãm hiếp, lừa đảo, khó tính… và mỗi lần nhập về nhân cách lõi anh ta không hề nhớ một chút gì. Vào những năm 70.80’s của thế kỷ trước, việc một người đa nhân cách vẫn còn là điều quá mới mẻ (thậm chí tới giờ vẫn là điều bí ẩn chưa thể khám phá ra hết). Nên câu chuyện về Billy mang lại quá nhiều sự khó hiểu, người ta thậm chí tới giờ vẫn không biết được phải chăng đây là một căn bệnh kỳ lạ có thực hay là một màn đại bịp thế kỷ? Nhưng khi xem về cuộc đời của Billy, cho dù anh ta được thả ra từ những tội ác mình gây ra vì chứng đa nhân cách, vẫn thấy đó là một con người quá tội nghiệp, với một tuổi thơ quá bất hạnh và khủng khiếp, cả một cuộc đời không một phút bình yên, bị người đời lợi dụng, hành hạ và phải dùng cả những loại thuốc đến hóa điên. Kể cả anh ta có không bị bệnh thì cũng phải bệnh mà thôi. Điều kỳ lạ về những người đa nhân cách như Billy là họ vô cùng thông minh và cực kỳ tài năng. Như kiểu thường bị đẩy đến tận cùng của bản năng và những limit trong cơ thể được tăng phát.
Trong phim, có nói về khoảng thời gian rất quan trọng trong cuộc đời anh này là khi Billy Milligan được đưa về bệnh viện tâm thần ở Athens, Ohio. Lúc này, nơi đây được tiếp đón một bệnh nhân nổi tiếng và gây tranh cãi như Billy là một điều khiến bệnh viện rất… tự hào. Vì điều đó chứng tỏ một chứng bệnh lạ và mới như vậy mà được tin tưởng giao về một trung tâm tâm thần tỉnh lẻ xa xôi như vậy đó là một sự kiện lớn. Để các bạn biết, Athens Ohio là một thị trấn rất nhỏ, nằm ở vùng midwest của Ohio, cả thị trấn gần như chỉ phục vụ 100% cho Ohio University, chính là trường đại học mà mình theo học suốt mấy năm học thạc sĩ phim. Thị trấn nhỏ, heo hút, chỉ có sinh viên và các dịch vụ cho sinh viên. Nơi đây hầu như chẳng có danh lam, phố xá, mua sắm nhộn nhịp. Thậm chí thời mình học chỉ có một cái cửa hàng châu Á nhỏ xíu, muốn ăn đồ châu Á cũng hầu như chẳng có. Tóm lại là một nơi hoang vu không thể phát triển kinh tế bình thường, mà người ta sẽ bê cả cái trường đại học lớn về để vùng đất có thể sống được nhờ kinh doanh giáo dục. Tuy nhiên, nơi đây cũng là nơi lý tưởng để xây dựng bệnh viện tâm thần và… trại giam.
Bệnh viện tâm thần nơi Billy được gửi tới cũng nằm ngay trong khu vực campus của Ohio University và giờ thuộc sở hữu của trường. Và sau bao nhiêu năm thì thời tớ học hình như nơi đây đã bị bỏ hoang khá lâu (hoặc có đang làm cái gì trong đấy bí mật hay không thì 0 biết). Ở ngay khu này (gọi là khu The Ridges) cũng có nhiều ngôi nhà cổ khác, trong đó có một tầng nhà chuyên để đạo cụ cho làm phim/kịch/truyền hình. Cả một tầng nhà rộng lớn với một nghìn các thể loại đạo cụ, từ cái kim tiêm, cái máy khâu, cái tay người, đầu người máu me, đến robot, súng ống… Khu này luôn lấp ló trong rừng, cùng với cái bệnh viện tâm thần bỏ hoang, nó luôn mang một cảm giác cực kỳ rờn rợn mỗi lần đến. Mấy lần tớ và cô bạn cùng lớp hay thích đến cái tầng nhà có chứa đạo cụ để tìm xem có gì mượn được đi quay phim. Bước chân vào cái căn phòng rộng lớn như dưới tầng hầm đấy là người lạnh ngắt, rùng mình. 100% những ai bước chân vào đây đều công nhận rằng nó cực kỳ creepy. Đám sinh viên đi học phim luôn than thiết ước gì được mượn chỗ này để làm phim ma với phim kinh dị. Vì chỉ cần giơ cái máy quay lên bất cứ góc nào, lắp cái nhạc rùng rợn vào là khán giả đã đủ ngất bà nó ra đấy rồi. Tuy nhiên, chỗ này không bao giờ cho phép được quay chụp bao giờ, rất nhiều thế hệ vẫn luôn không biết là vì sao.
Lần nào đi tới đây cũng ngắm nhìn cả cái bệnh viện tâm thần sát ngay bên cạnh. Nếu xét về kiến trúc thì nó rất đẹp, vừa cổ kính, vừa lấp ló trong rừng sâu với cây và cối. Nhưng sự hoang tàn, nhưng cánh cửa đóng kín cùng muôn vàn lời đồn đại về cái bệnh viện này thì ai đứng ngắm một hồi cũng nổi gai ốc. Tớ và bạn Lindsay đã từng đứng ngắm và thì thụp đoán xem liệu bên trong kia có ai đang còn sống, bị giam cầm hay có bao nhiêu xác chết hay không? Những bệnh viện tâm thần rất dễ để là nơi làm các loại thí nghiệm trên con người, hay là nơi tiến hành những dự án bí mật của chính phủ. Thậm chí là nơi giam cầm của những thể loại tù nhân đặc biệt. Và kỳ lạ là cứ qua một thời gian chúng sẽ bị đóng cửa, kéo theo một nghìn những lời đồn đại đáng sợ về chúng.
Có một lần, tớ và Lindsay đang chuẩn bị làm một cái phim ngắn nhỏ và qua đó lấy đạo cụ. Hai đứa mon men đứng nhìn tòa nhà rồi hỏi sao cửa sổ nào cũng đóng thế nhỉ, chẳng nhìn thấy được cái gì bên trong. Còn đùa nhau hay mình làm phim ma ở đây thì có phải hay không. Bỗng nhiên, trên một căn tầng cả hai cùng lúc phát hiện ra có một cánh cửa mở một nửa (không mở hẳn) mà sao nãy giờ cả 2 đứa đều không nhìn thấy. Rồi, bỗng nhiên, có bóng người lướt qua cực nhanh. “What? Did you see it?” Bạn í quay lại hỏi mình, mình cũng đang định hỏi lại bạn í. Hai đứa tự nhiên thấy gió lạnh chạy khắp người. “OMG I saw it too”. Lúc đấy tim đập thình thịch, mà trời thì lại chiều tối rồi chứ. Theo trí nhớ của tớ lúc đấy thì bệnh viện đóng cửa im ỉm nhiều năm liền rồi, không có ai được vào bên trong cả. Cũng chẳng ai bén mảng đến đây. Mà có người bên trong thì cũng phải cửa mở, chứ cửa khóa kín mít cơ mà. Hai đứa vừa sợ muốn về ngay vừa tò mò muốn biết có phải bệnh viện đang mở cửa không. Máu anh hùng và… tò mò nổi lên. Tớ bảo, để mình vào gần tí xem thế nào. Bạn í thấy tớ muốn lại gần thì cũng chịu đi theo. Cửa hoàn toàn đóng kín, dấu hiệu bỏ hoang nhiều năm, hai đứa nín thở nghe xem có tiếng động gì không? Không một tiếng động gì hết. Một hồi trời xuống nhanh quá thôi té vội. Cũng hết ước mơ làm phim ma ở đây :)).
Hôm sau có đi lê la buôn chuyện với đám sinh viên học phim xem có đứa nào biết về cái bệnh viện đấy không, thì có một bạn bảo, đã từng có vài người nói rằng có nhìn thấy cái bóng người ở căn cửa sổ ấy rồi. Không hiểu sao cái cửa ấy không đóng được (có thể bị hỏng chăng :)).
Giờ thì không biết là bệnh viện có đang được cải tổ chưa. Và nghĩ lại nơi đấy toàn những nhân vật như Billy Milligan đã từng ở thì đúng là cái chỗ đấy nó không tầm thường thật.
Ở Athens còn có một số nghĩa trang nữa và cũng từng có mấy hiện tượng rất kỳ lạ đã xảy ra, đám sinh viên rất nhiều đứa có trải nghiệm (trong đó có tớ luôn). Cơ mà để… kể sang bài khác nhé :)). Cũng có thể nhiều trải nghiệm kỳ lạ ấy là do các cháu hút cỏ quá đà gây ra chăng hahaha!
À quên, có một chi tiết nữa là, một trong những người từng đưa tớ tới khu này là một người đa nhân cách, kiêm chứng bipolar dạng nặng, nhưng lại là một người cực kỳ thông minh và tài năng (mà phải một thời gian sau nhiều trải nghiệm rất bất bình thường với nhân vật này qúa mình mới hiểu rõ về chứng bệnh này). Tóm lại đời sinh viên du học kỳ thú lắm, kể mãi 0 hết đâu :))
Ảnh: Mùa thu ở campus mỗi lần đi lang thang, bệnh viện tâm thần ngay sau lưng. Khu này mùa thu không đẹp được rực rỡ như những vùng bờ Đông vì thời tiết và địa hình khá chán (nên mới khó phát triển kinh tế). Cho dù hoang vu, nó vẫn đẹp. Nhưng nghĩ có vài cái trại giam hay bệnh viện tâm thần thí nghiệm với những bệnh nhân như Billy Milligan quanh đâu đó thì cũng toát mồ hôi hột thật đó :))

#505: Một suy nghĩ về làm phim tài liệu nhân xem: “The deadliest road”

Art Bình luận documentary Films Interesting review phim
#505: Một suy nghĩ về làm phim tài liệu nhân xem: “The deadliest road”

Thỉnh thoảng chắc chẳng mấy khi có ai băn khoăn về những vật dụng nhỏ nhỏ mỗi ngày như cái đũa, cái tăm hay một con cá bữa tối mà để tới được bàn ăn của bạn thì trước đó là cả một hành trình mưu sinh vất vả tàn khốc của con người mà thậm chí có thể tưởng tượng cũng chưa chắc ra được. Như mình có mấy khi nghĩ tới điều đó cho tới khi xem những phim tài liệu như thế này. Nó làm cho mình nghĩ về không chỉ là cái đũa hay con cá được kể trong phim, mà nó làm mình nghĩ tới mọi điều dù nhỏ nhoi trước mặt bạn, thứ bạn đang dùng mỗi ngày là cả những câu chuyện cuộc sống vĩ đại đằng sau nó. Mà đôi khi bạn nên biết để biết yêu thương, nhân văn hơn với cuộc đời và biết quý những gì mình có, dù chỉ là một vật rất nhỏ và quá quen thuộc mỗi ngày.

Mình rất thích những kiểu làm tài liệu như thế này. Những cách khai thác góc nhìn và đề tài đi vào phía sau, phần con người, mà rộng hơn là phần cuộc sống thực sự tạo nên nó, chứ không phải ở việc chỉ mô tả một sự vật, hiện tượng, vật dụng. Ví dụ theme là: “Deadliest roads”, dịch nôm na là: “Những con đường chết chóc nhất”. Ngay lập tức người ta sẽ nghĩ rằng chắc hẳn đó là những con đường khấp khểnh xoắn tít, lên thác xuống ghềnh, dốc núi cheo leo, bom đạn chết chóc… nhưng không phải lúc nào cũng hiểu theo chỉ một nghĩa như thế. “Deadliest” ở đây là hành trình vất vả tận cùng của con người trên những chặng đường mưu sinh của họ. “Chặng đường” theo cả nghĩa đen và nghĩa bóng. Và con đường ấy có khi chỉ là con đường làng quê, một con đường đời thường tấp nập trên phố, nhưng cũng có khi là sông nước cuồn cuộn, dốc núi cheo leo sạt lở… nhưng trên những con đường ấy là những con người đang gồng mình di chuyển để tồn tại, để kiếm được dăm ba đồng cuối ngày trở về nhà. Một chú nông dân quê đạp xe cả chục tiếng mỗi ngày với một cái xe đạp chở vó cá khổng lồ đến giữ thăng bằng còn khó, băng qua cả từ những con đường quê khấp khểnh đến những con đường nhựa, mà có ngày chưa chắc bán được một cái vó nào. Những người ngư dân vượt nước dữ thác đổ trên một cái dây thừng chỉ để bắt được vài con cá, những thanh niên lao động chân tay vào tận rừng sâu chặt vác những bụi tre nặng hàng chục ký trên vai đi bộ hàng km, rồi còn phải ngồi lên những cây tre ấy thả trôi sông đi hàng chục km nữa trên nước, qua hang động nước xiết, vác đi giao cho chiếc xe công nông tự chế, rồi lại phải đi hàng chục km nữa trên những con đường núi sạt lở mới đem được chục thanh tre tới cho xưởng làm đũa. Những bộ đũa ấy có khi vài chục nghìn, những gói tăm có khi vài nghìn… Mỗi người vất vả và tràn đây hiểm nguy như vậy, có khi họ chỉ được dăm ba chục nghìn để tồn tại mỗi ngày… niềm vui của họ giản dị tới mức, có khi chỉ là bắt được một con cá to đủ để “ấm” cho ngày hôm nay.

Những con đường ấy không được mô tả bằng hình ảnh vật lý đơn thuần, nó có bước chân người đi trên đó. Và những bước chân ấy nặng trĩu, công kênh, thậm chí run rẩy. Mình thích những cách kể chuyện của người làm tài liệu như vậy. Ở đây, người làm phim không chỉ là một người quan sát và kể lại, mà họ còn là một người bạn đồng hành, là một người hiểu thực sự những gì đang diễn ra, và chỉ khi hiểu thì kể lại nó mới đem lại được cảm xúc, và những bài học.

Cách mình làm tài liệu cũng hướng theo philosophy như vậy. Người làm phim luôn là một người bạn đồng hành với nhân vật, với câu chuyện, kể cả cái vật mà mình nhắc tới. Và mỗi một vấn đề, luôn phải là cả một “CUỘC SỐNG” ở đằng sau đó. Cuộc sống cũng không có nghĩa cứ là một cuộc sống của chỉ con người, mà của vạn vật, Để làm ra được vậy, là điều không hề dễ dàng, cực kỳ khó là đằng khác. Bởi để làm được thế, điều đầu tiên là phải có tâm (có tâm với cái đề tài của mình), thứ hai là sự nhạy cảm, nhạy cảm để biết quan sát và nắm bắt những gì là “cuộc sống”, là “khoảnh khắc” (chứ không phải cứ giơ cái máy lên mà quay), thậm chí đôi lúc còn phải tạo ra khoảnh khắc. Thứ ba là sự dũng cảm và hết mình, cảm nhận được nhưng có dám làm dám dấn thân hay không? Có chịu khó chịu cực cả tinh thần và thể xác hay không? Cái thứ tư là tư duy cởi mở, chỉ khi cởi mở với cuộc sống mới nhìn được nhiều góc độ, và sẽ biết cách tiếp cận một cách khách quan nhất, sẽ kể lại một cách thuyết phục nhất (chứ phiến diện thì chẳng được lòng người). Biết thông cảm và yêu thương cuộc sống tự nhiên sẽ thấy được bao điều hay ho để mà kể lại… Những điều còn lại như trang bị cho mình kiến thức, kiến thức cuộc sống, kiến thức làm phim, một ekip tốt, sự đầu tư tốt… đó là điều đương nhiên không phải bàn tới! Tới đây thấy làm phim khó ha!

Rất nhiều lý do vì sao những bộ phim quảng cáo, những thước phim quảng cáo du lịch nhìn rất hoành tráng, rất lung linh. Màu sắc kỳ ảo, núi cao biển rộng, quần áo sặc sỡ, những nụ cười được mùa. Nhưng rồi videos nào cũng giống cái nào, nhạt nhẽo vô hồn. Cái đẹp thế nào nhìn tới lần hai lần ba người ta cũng sẽ chán. Mà một cái đẹp bề ngoài không có tâm hồn bên trong thì là thứ chỉ để dành cho “một lần”. Chưa kể, cái đẹp của mình có chắc là cũng đẹp hơn được ai ngoài kia để mà khoe mãi một kiểu như vậy? Cái này điển hình của mấy cái clips du lịch Việt Nam. Nhạt nhẽo, vô hồn, quá coi trọng cái vẻ đẹp bề mặt, người ta không thấy được tính văn hóa và sự đặc sắc thực sự, yếu tố “con người” và “cuộc sống” trong đó!

Còn phim ảnh thì… à mà thôi =)). Nói ra là friendlist mình giảm đi nửa bây giờ bỏ mẹ :D.

Để master được những cách làm phim sâu sắc, cách kể chuyện hấp dẫn và chạm được vào trái tim của khán giả. Đó là câu chuyện sự nghiệp của hàng chục năm, có khi của cả một cuộc đời. Mình cứ phải tập thôi!

Phim tài liệu mà mình đang làm bây giờ, nói về một số nhạc cụ dân tộc Việt Nam. Nhưng câu chuyện không chỉ là cái nhạc cụ đó nó được làm thế nào, nó được chơi ra sao. Mà nó đến từ đâu, ai tạo ra nó, cuộc sống và cả một nền văn hóa phía sau nhạc cụ ấy thế nào? Một quả bầu làm ra cây đàn. Nhưng quả bầu ấy, là bao sự vất vả mồ hôi của người nông dân, là những món ăn dân dã của bà và mẹ, là những câu nói chân chất mộc mạc mà chỉ một câu nói thôi đã thấy cả một trời quê và tuổi thơ của ai đó ùa về! Phim mình, mình không làm để cho tất cả mọi người. Mình chỉ làm cho đúng đối tượng của nó: là những con người giống mình, yêu thích những thứ giống mình, yêu di sản, văn hóa, yêu những điều sâu hơn của một vẻ bề mặt, và đương nhiên đủ kiên nhẫn để đọc hết cả cái bài tâm sự này :D.

Giờ lại quay lại với những quả bầu cây tre và những người nông dân đáng yêu trên bàn dựng đây!

(Các bạn có thể lên Youtube để xem những phim tài liệu như thế này. Nó free đấy! Nên xem, để hiểu hơn cuộc sống này!)

#502: Ancient Apocalypse -Rồi nền văn minh nào cũng bị hủy diệt thôi

Bình luận Culture documentary Films fun inspirations Interesting review phim Sharing
#502: Ancient Apocalypse -Rồi nền văn minh nào cũng bị hủy diệt thôi

Ai đam mê khoa học, đặc biệt về lĩnh vực thiên văn học, vũ trụ và lịch sử văn minh trái đất thì chắc không thể bỏ qua bộ Ancient Apocalypse của Graham Hancock. Một người không phải là nhà khoa học, nhà khảo cổ học, thậm chí không phải là một nhà làm phim, mà là một nhà báo.

Nhưng lịch sử và khoa học điều thú vị là nó luôn gây tranh cãi, đơn giản bởi vì có những thứ chỉ là suy luận và không ai chắc chắn được sự thật. Và khoa học cũng theo giả thuyết và trường phái, có những điều chúng ta được dạy gần như tưởng là chân lý hoặc facts rồi mà có khi.. chưa chắc là đúng. Hankock là một người mà phe các nhà khoa học và khảo cổ học chính thống cực kỳ ghét và muốn tiêu diệt. Bởi vì ông đã và đang đặt ra rất nhiều sự nghi hoặc cho những giả thuyết về lịch sử văn minh nhân loại mà đã từ trước tới giờ đã được cho rằng là kiến thức phổ biến và đương nhiên.

Trong phim, Hancock đi qua từng nền văn minh và các di tích, từ Gunung Padang của Indonesia đến Derinkuyu, Göbekli Tepe của Thổ Nhĩ Kỳ, đến Cholula của Mexico. Đi qua các nền văn minh của Maya, Aztect, Alantis. Cách đặt vấn đề đối đầu lại với các nhà khoa học và khảo cổ học không phải là đưa ra những kiến thức khác chống lại những thông tin đã công bố, mà ở cách mà mình cho rằng trí tuệ và thuyết phục hơn nhiều. Đó là đặt ra các câu hỏi! Và đó cũng là cách làm việc của một nhà báo. Cách đặt ra câu hỏi đem lại hai hiệu quả: Thứ nhất, việc dùng câu hỏi sẽ khiến người ta sẽ phải suy nghĩ và đi tìm luận điểm, chứng cớ để trả lời, và tự đặt ra nghi ngờ về tính xác thực và logic của vấn đề được nêu. Thứ hai, bản thân Hankock không phải là một chuyên gia về lĩnh vực khảo cổ học, nên việc đặt câu hỏi nó thể hiện đúng bản chất công việc của ông, chứ không người ta sẽ có cớ nói ông: “Ông không đúng chuyên môn sao ông già mồm thế được “:)).

Như tiêu đề của bộ phim: “Ancient Apocalypse”: Sự tận thế cổ đại. Những câu hỏi lớn nhất mà Hankock đặt ra là: Liệu trước nền văn minh mà chúng ta cho rằng chúng ta đang ở đỉnh cao nhất như bây giờ, trước đó có những nền văn minh nào đỉnh cao còn thậm chí hơn thế này gấp nhiều lần hay không? Phải chăng vì trái đất đã qua vài lần reset và tự nó xóa sổ nhiều nền văn minh đỉnh cao trước hay không? Phải chăng trận Đại hồng thủy xảy ra vào 12800 năm trước là do Sao chổi đâm vào trái đất?

Khoa học hiện đại vẫn cho rằng, nền văn minh hiện đại của con người bắt nguồn từ hơn 6000 năm trước và đã phát triển đến đỉnh cao bây giờ. Loài người cũng mới chỉ xuất hiện từ 2 triệu năm trước. Tuy nhiên Hancock đặt ra rất nhiều câu hỏi về tính xác thực của những dấu mốc này. Và mình thì mình… về phe của Hancock.

Nếu theo kiến thức hiện đại thì trái đất coi như là đã vài tỉ năm tuổi đi. Điều kiện thời tiết và địa lý chắc chắn đã thay đổi thậm chí lộn tùng phèo trong hàng tỉ năm đó. Đồ để lâu chỉ vài tháng vài năm hay chôn dưới đất đã mục nát thậm chí thành cát và bụi nữa là hàng tỉ năm. Trái đất cũng là một cơ thể sống, giống như một cơ thể sinh vật. Nó sẽ có hệ thống miễn dịch, hệ thống đấu tranh sinh tồn, các mạch máu cơ bản để nuôi dưỡng cơ thể, và đương nhiên nó cũng sẽ có virus tấn công. Khi cơ thể quá nhiều bệnh tật, hay gặp phải sự đe dọa từ bên ngoài, mọi thứ sẽ tự động reset. Tất cả lại từ đầu, có khi nào đó luôn là cách vận hành của vũ trụ? Nền văn minh của con người hiện đại bây giờ có khi chỉ là một “căn bệnh” mà không chóng thì chầy hệ miễn dịch của trái đất cũng sẽ tự tiêu diệt? Một nền văn minh 6000 tuổi so với một trái đất hàng tỉ năm tuổi làm sao tự cho mình là đỉnh cao nhất hay là duy nhất được?

Trong phim có rất nhiều đoạn thú vị nói về các giả thuyết về các tàn dư còn lại của các nền văn minh cũ mà tới giờ khoa học vẫn chưa giải thích được. Chẳng hạn với công trình kỳ lạ ở Gunung Padang, được cho là vào thời kỳ đồ đá mà người tiền sử còn mới biết dùng đá để làm công cụ đẽo gọt. Nhưng lúc này ở một nền văn minh ở phần khác của trái đất, có thể đã có những công trình kim tự tháp vĩ đại khác rải rác mà khó lòng nào nếu chỉ biết tới đẽo gọt bằng đá lại có thể làm ra được. Hancock đặt ra giả thuyết rằng có khả năng lúc này vừa có người chỉ biết lao động đồ đá, vừa có những con người rất cấp tiến và uyên bác chung sống, chứ chưa chắc tìm thấy đồ đá thì có nghĩa rằng con người lúc đó chỉ có người kém phát triển. Ngay như thời hiện đại của chúng ta bây giờ, vẫn có những con người vẫn sống như thời kỳ nguyên thủy, sống chung trên trái đất với những con người với khoa học công nghệ quá cấp tiến. Mình cũng thích câu hỏi về việc, khi phát hiện ra một nền văn minh và cho rằng nó đã có từ cách đây x nghìn năm. Nhưng mà mọi người quên mất một điều cơ bản rằng để phát triển được tới công nghệ và nền văn hóa đó, đó có lẽ là câu chuyện của vài ngàn năm trước đó.Trong cái phim tài liệu mình làm, một cái nhạc cụ đơn sơ, mà có khi phải qua hàng trăm năm, thậm chí cả ngàn năm mới hoàn thiện được như giờ nữa là cả một nền văn hóa, mà còn không ai biết được nền văn hóa ấy bao lâu mới hình thành được tới mốc đó.

Hancock cũng đặt nhiều giả thuyết về người khổng lồ, hình tượng con rắn và thuyết Đại hồng thủy bị gây ra bởi Sao chổi.

Cách đây hàng triệu năm tất cả các loài vật đều khổng lồ. Những công trình vĩ đại như các Kim tự tháp, những phiến đá khổng lồ được đặt chồng lên nhau thật khó lòng mà có thể làm bởi những con người nhỏ bé, đến bây giờ có máy móc cần cẩu làm còn khó và cũng không bắt chước theo những quy tắc không thể hiểu được. Trong rất nhiều truyền thuyết, từ của người Maya đến thuyết cổ của người Trung Hoa đều nói về những con người khổng lồ, họ cũng nói về cả trận Đại hồng thủy. Những giai thoại này tưởng chỉ là truyền thuyết, nhưng sự thật những gì chúng kể lại có mặt trong tất cả mọi nền văn minh (kể cả tưởng như cách nhau rất xa và không dây tơ rễ má gì với nhau), và những sự giải thích trong đó lại rất khớp và hợp lý với những công trình này. Điều duy nhất người ta không chấp nhận là vì nó… khó tin mà thôi. Chúng ta cho rằng không thể có người khổng lồ, nhưng mà… có chắc khi tất cả đống băng ở Nam Cực và Bắc Cực tan ra, chúng ta sẽ không nhìn thấy những điều tưởng như không thể có hay không? Cơ mà Nam Cực hay Bắc Cực mà tan ra thì nền văn minh này cũng tan lâu rồi!

Mình hoàn toàn thấy những câu hỏi và giả thuyết của Hancock thuyết phục và có tính logic cao. Nhớ khi đọc về việc khi băng đang tan ra ngày một nhiều, người ta bất ngờ tìm thấy rất nhiều xương động vật từ thời tiền sử, trong đó thậm chí còn nguyên xác của cả một con vật khổng lồ ví dụ như con ma mút. Mà băng càng tan thì phát hiện ra càng nhiều động vật kỳ lạ. Rõ ràng khi động vật còn nguyên xác như vậy, nó thể hiện một điều là: Những động vật này đã bị đóng băng bất ngờ, và ngay lập tức, nên xác vẫn con tươi và nguyên con như vậy. Graham có một giả thuyết rằng trận đại hồng thủy phá hủy trái đất vào 12800 năm trước bị gây ra bởi Sao chổi. Các nhà khoa học sẽ nói rằng, nếu là tại Sao chổi thì dấu tích va xuống nằm ở đâu? Graham sẽ đi tới những tàn tích mà địa hình để lại tưởng như con người làm nhưng lại giống tàn tích do sóng nước gây ra thì đúng hơn. Ông cho rằng sao chổi không phải là một cái, mà là cả cơn mưa sao chổi. Và sao chổi có thể rơi xuống đại dương nơi chỉ có nước, sóng nước dâng cao, rung chuyển trái đất, tràn vào cuốn đi bề mặt trái đất, núi lửa phun trào bụi phủ kín bầu trời khiến cả trái đất lạnh giá chỉ trong một đêm, nước tới đâu sẽ đóng băng tới đó, nhiều loài vật chưa kịp tháo chạy. Và chỗ nào đóng băng mãi mãi thì nó sẽ mãi mãi như Nam và Bắc cực. Phần còn lại, theo thời gian lại bồi đắp hay bằng phẳng, tan đi và thậm chí không để lại tàn tích gì.

Giả thuyết về sao chổi là do Graham đặt ra từ những địa danh ông đi qua, khi hình tượng một con rắn khổng lồ có mặt trong rất nhiều tàn tích của các công trình cổ đại. Thậm chí tại Ohio, có nguyên một vùng bảo tồn với một công trình được cho là hình tượng một con rắn khổng lồ (Serpent Mound). Ông cho rằng hình tượng con rắn trong các tàn tích mà người xưa để lại khả năng là nói về Sao chổi, luôn gây ra sự sợ hãi và lo lắng, nhưng lại khiến họ phải tôn thờ.

Không chỉ đặt ra những câu hỏi đấu chọi lại những kiến thức chính thống. Hancock đặt ra câu hỏi cho tất cả con người hiện đại chúng ta. Tất cả những nền văn minh bị biến mất, như là Atlantis, đều mang theo những truyền thuyết về việc con người muốn đi ngược lại tự nhiên, sự vận hành của vũ trụ, cho rằng con người là trung tâm của tất cả. Và mọi sự đi ngược lại tự nhiên ấy sẽ đều bị trừng phạt. Trước nền văn minh của chúng ta, đã có rất nhiều nền văn minh vô cùng cấp tiến khác, nhưng khi tới một điểm nào đó, nó sẽ bị reset lại. Và bản thân chúng ta bây giờ cũng đã nhìn thấy trước được tất cả điều này, sự tàn phá tự nhiên, môi trường, thống lĩnh và lạm dụng trái đất, muốn chinh phục cả vũ trụ và ngàn sao, sự kiêu ngạo này chắc chắn phải trả giá. Có thể mỗi một chu trình văn minh sẽ luôn bị tiêu diệt, nhưng các sinh vật trong nền văn minh ấy có thể đẩy nhanh được quá trình này lên, như nền văn minh của chúng ta bây giờ.

Chúng ta nên hiểu rằng vạn vật trong vũ trụ này đều có mối quan hệ tương quan với nhau, dù 1 sinh vật nhỏ bé nhất nhất nhất cũng có mối quan hệ tới những gì to lớn nhất của vũ trụ. Mọi nguồn năng lượng đều chuyển hóa từ loại này sang loại khác chứ không có mất đi. Chúng ta không thể sống mà chỉ cho mình và cho rằng những gì mình làm không làm ảnh hưởng tới những điều xung quanh. Nếu chưa hiểu thì nên tìm hiểu về “hiệu ứng cánh bướm”, một cái phấn bay trên cánh bướm có thể làm cho một con thú hoang dã hắt xì, và nó có thể làm cho hàng trăm hàng ngàn con khác giật mình và bỏ chạy, kéo theo sự hỗn loạn của cả một khu rừng và… so on…! Vậy nên mọi thứ chúng ta làm, sẽ đều luôn có hậu quả!

Những di tích còn sót lại của các nền văn minh cũ. Hầu như chúng đều có những điểm chung là những lời cảnh báo. Trái đất dường như luôn bị khởi động lại bởi những sự cố đến từ vũ trụ. Những công trình cổ đại giống như là những công cụ theo dõi sự vận chuyển của hệ mặt trời. Điều này có lẽ đã xảy ra rất nhiều lần nên người xưa đã nhận biết được sự tối quan trọng của việc đi theo sự vận hành của vũ trụ, theo dõi, cảnh báo và chuẩn bị cho sự tận diệt của mình. Những công trình này cũng gửi lại rất nhiều lời cảnh báo cho những nền văn minh tiếp theo nhưng có lẽ đó là quy luật. Các sinh vật vẫn không học được bài học nào.

Trong phim, Hancock dùng rất nhiều những sự khiêu khích với các nhà khoa học và khảo cổ học chính thống. Ông cũng tâm sự về việc mình bị ngăn cản tiếp cận các nguồn thông tin, kiến thức, thậm chí khi tới Serpent Mound, ông bị đuổi thẳng thừng ra ngoài mặc dù đây chỉ là một khu bảo tồn chứ chả phải Lầu năm góc với những thông tin bảo mật khủng khiếp gây hại gì tới quốc gia đại sự. Vì những câu hỏi quá thuyết phục và những thách thức của ông tới nền khoa học và nền khảo cổ học chính thống nên ông bị rất nhiều thế lực thù ghét và tìm cách vùi dập. Báo đài thì xây dựng hình tượng ông như một kẻ vĩ cuồng và lừa đảo, ngăn cấm ông được phát ngôn chính thống. Có thể nhiều bạn nghe điều này sẽ thấy ngạc nhiên, nhưng chắc có người thì lại chẳng ngạc nhiên gì: Nhưng ngay cả kiến thức khoa học, lịch sử, văn hóa cũng bị rất nhiều bưng bít và bè phái, nhiều sự tuyên truyền sai lầm vừa vì sai lầm trong nghiên cứu lẫn trong mục đích dẫn dắt dân trí. Và cả hàng tỉ hàng chục tỉ đô cho những công trình khoa học cũng chưa chắc là để tìm ra kiền thức chuẩn xác, có khi một thông tin được công bố, không ai muốn đảo ngược nó lại cả. Và chúng ta cũng từng nghe về những câu chuyện như Gallieh, khi toàn thế giới cho rằng trái đất bằng phẳng thì mình ông cho rằng nó hình cầu, và thậm chí người ta treo cổ Gallieh vì dám chống lại “kiến thức chung” của nhân loại. Ta cứ nghĩ rằng chuyện của Gallieh là thời cổ đại rồi, nhưng điều này luôn xảy ra với mọi thời đại, với những con người có những suy nghĩ và kiến thức ngược lại với kiến thức chung của nhân loại.

Cho rằng nền văn minh của chúng ta là cấp tiến nhất. Nhưng mà đến ngay việc vì sao Kim tự tháp lại có khắp nơi, quy luật của nó là gì, tại sao nó lại có trong mọi nền văn minh, tại sao nó lại xây dựng được như thế… cũng chưa có giả thuyết nào thuyết phục. Nhưng nếu đặt câu hỏi về tính logic trong các giả thuyết đã công bố thì nhiều nhà khoa học lại cứ lồng lên! Có một cái dở là con người hiện đại hay suy luận theo vốn kiến thức, điều kiện sống và logic của nền văn minh họ đang ở, nhưng biết đâu với mỗi nền văn minh trong quá khứ, nó khác hoàn toàn với văn minh của mình. Và sự “phát triển cao” sẽ là khác nhau trong mỗi nền văn minh. Giờ bảo xây những công trình cổ theo nguyên tắc cổ là đã không xây được rồi, còn chưa hiểu cách xây í chứ!

Và mình thì… theo phe của Hancock. Thực ra những câu chuyện này đã được Hancock đem lên đàm đạo trên kênh podcast của Joe Rogan (ai chưa biết nhân vật này thì nên google nhé, thú vị lắm đó). Joe Rogan cũng là một nhân vật mà bị báo đài chính thống vô cùng căm ghét vì đã luôn mời những nhân vật khách mời với muôn ngàn những vấn đề xã hội vô cùng hóc búa bóc trần cả các xã hội thiếu công bằng, vô lý và đạo đức giả. Những vấn đề Joe đặt ra khiến cho một phần nhân loại phải suy nghĩ lại vì những gì họ được dạy dỗ và hiểu biết bấy lâu nay. Joe Rogan bị ghét đến mức mặc dù đứng nhất nhì trên Youtube về số lượng người theo dõi nhưng cũng bị hành cho đến mức phải bỏ kênh. Ô hay nhưng thế nào vừa hay Sportify nhảy vào với cái hợp đồng 100 triệu đô, Joe bỏ đi không chớp mắt. Youtube vừa mất đi một nguồn thu lớn, vừa chết nhục vì cứ nghĩ mình là ghê gớm lắm!

Đương nhiên không chỉ các nhà khoa học, khảo cổ học, mỗi người sẽ có những niềm tin và trường phái theo ý họ mong muốn. Mình thì cũng chẳng có gì chắc gì đúng hay sai, tất cả là mọi giả thuyết Trường phái của mình là open mind, mọi thứ đều có thể xảy ra, đặc biệt nếu có những yếu tố logic giải thích ở trong đó, mình dùng logic trong vốn hiểu biết của mình để phân tích vấn đề.

Elon Musk bây giờ cũng là một nhân vật rất thú vị mà rất nhiều những kênh chính thống cũng tìm mọi cách chống đối lại. Chỉ riêng một việc như dùng công nghệ xe điện để chống lại sự phụ thuộc vào năng lượng tự nhiên và phổ biến công nghệ này cho toàn thế giới, đó đã đủ cho nhiều người muốn bóp cổ anh nhốt vào trại rồi chứ đừng nói bao ý tưởng khác của anh mà anh mở mồm ra là có người chửi :)), tô vẽ anh như một thằng tâm thần. Nhưng mà mình thì mình theo phái của Gallieh, Joe Rogan, Graham Hancock, Elon Musk và… những người tương tự nhé :)).

Xem phim ngay đi. Bài này mình tâm sự thôi chứ phim thì nhiều thứ hay ho thú vị cực kỳ, và maybe nếu bạn là 1 người open mind, bạn sẽ học được nhiều điều về việc phát triển tư duy, “think outside of the box”.